| Turyn | |||
|
|||
|
|||
| Państwo |  Włochy |
||
| Region |  Piemont |
||
| Prowincja | Turyn | ||
| burmistrz | Sergio Chiamparino | ||
| Powierzchnia | 130 km² | ||
| Położenie | 45°04''' N 7°42''' E |
||
| Wysokość | 240 m n.p.m. | ||
| Ludność (2008) • liczba ludności • gęstość |
910 437 6994 os./km² |
||
| Nr kierunkowy | 011 | ||
| Kod pocztowy | 10100 | ||
| Kod ISTAT | 001272 | ||
| Miasta partnerskie |  Bacău (Rumunia)
|
||
|
Położenie na mapie kraju
  Turyn
|
|||
| Strona internetowa miasta | |||
Turyn (wł. Torino) – miasto w północno-zachodnich Włoszech, nad rzeką Pad, stolica Piemontu. Patronem miasta jest św. Jan Chrzciciel (święto obchodzone 24 czerwca).
Wg danych na 2008 Turyn zamieszkiwało 910 437 osób, 6 994 os./km².
Spis treści |
edytuj Historia
Nazwa miasta może pochodzić od indoaryjskiego słowa Taur oznaczającego górę, najczęściej jednak wiązana jest z legendą o byku (łac. taurus, wł. toro), który padł pokonawszy mitycznego smoka w pobliżu pewnej neolitycznej wioski. Jej mieszkańcy postanowili nazwać się Taurini ku czci ofiary. Obecnie Turyn jest stolicą i głównym ośrodkiem Piemontu i czwartym co do wielkości miastem Włoch. Od 1559 (Pokój w Cateau-Cambrésis, kończący wojny włoskie) stolica regionu rządzonego przez dynastię sabaudzką od XI wieku. Książęta sprawowali władzę absolutną, a system oświatowy powierzyli jednostronnym jezuitom. Od 1578 w katedrze turyńskiej przechowywany jest całun turyński, jedna z najważniejszych relikwii chrześcijaństwa.
Turyn, wraz z Piemontem odegrał znaczącą rolę w procesie jednoczenia kraju. W latach 1861-65 stolica nowopowstałego państwa (w 1870 stolicę przeniesiono do Rzymu). Do XX wieku Turyn pozostał jednak stolicą elit i najważniejszym ośrodkiem kulturalnym w kraju (m.in. jedyny ośrodek secesji we Włoszech). Od drugiej połowy XIX wieku boom demograficzny związany z rozwojem przemysłu, w tym przede wszystkim z lokalizacją zakładów Fiata.
Po drugiej wojnie światowej życie miasta skupiało się głównie wokół koncernu Fiata. Dziś rodzina właścicieli fabryki, i nie tylko, należy do najbardziej wpływowych we Włoszech. A po dawnych władcach Turynu pozostały eleganckie barokowo aleje, wyniosłe pałace, bogate kościoły i kolekcje malarstwa.
edytuj Gospodarka
Ważny region przemysłowy z siedzibą koncernu Fiat.
Przemysł: elektromaszynowy, farmaceutyczny, chemiczny, spożywczy, papierniczy
Ważny węzeł transportowy (stacje kolejowe Porta Susa, Porta Nuova, Torino Dora). Miasto obsługuje port lotniczy Turyn-Caselle.
edytuj Muzea
W Turynie mieści się Narodowe Muzeum Automobilizmu[1] i Muzeum Kinomatografii [2]
edytuj Najważniejsze zabytki
- Katedra (XV w.)
- Kościół San Lorenzo
- Kościół pielgrzymkowy Superga
- Palazzo Reale
- Palazzo Madama
- Palazzo Carignano
- Castello del Valentino
- Mole Antonelliana
- Pałac Stupinigi
edytuj Sport
W mieście znajdują się 2 znane kluby piłkarskie: Juventus i Torino FC. W Turynie odbyły się XX Zimowe Igrzyska Olimpijskie 2006, które rozpoczęły się w piątek 10 lutego 2006, a zakończyły w niedzielę 26 lutego 2006. Turyn gościł także uczestników uniwersjad: letnich w 1959 i 1970 oraz zimowej w 2007.
edytuj Znane osoby związane z Turynem
- Giovanni Agnelli, przemysłowiec, założyciel firmy Fiat
- Luigi Lavazza, przedsiębiorca, założyciel firmy Lavazza
- Jan Bosco, święty Kościoła katolickiego
- Pier Giorgio Frassati, włoski błogosławiony Kościoła katolickiego
- Camillo Cavour, włoski polityk
- Sonia Gandhi, działaczka polityczna
- Primo Nebiolo, działacz lekkoatletyczny, przewodniczący IAAF
- Vittorio Pozzo, trener piłkarski
- Joseph Louis Lagrange, matematyk i astronom
- Amedeo Avogadro, fizyk i chemik, twórca prawa gazowego
- Edmondo de Amicis, autor powieści "Serce" - pamiętnika turyńskiego ucznia
- Alessandro Del Piero, napastnik Juventusu
- Gianluigi Buffon, bramkarz Juventusu
- Carla Bruni, modelka i wokalistka, Pierwsza Dama Francji
- Gigi D'Agostino, DJ i producent muzyczny
- Gabry Ponte, DJ i producent muzyczny
- Bloom 06, włoski zespół muzyczny
- Eiffel 65, włoski zespół muzyczny
edytuj Galeria zdjęć
 Panorama Turynu |
 Mole Antonelliana |
 Katedra |
 Kościół Superga |
 Kościół San Lorenzo |
 Palazzo Carignano |
 Palazzo Madama |
 Palazzo Reale |
 Castello del Valentino |
 Pałac Stupinigi |
 Piazza San Carlo |
 Ratusz |
Przypisy
- ↑ http://www.museoauto.it/home/ Narodowe Muzeum Automogilizmu (wł.)
- ↑ http://www.museonazionaledelcinema.it/en/index.php Muzeum Kinomatografii (ang.)
edytuj Linki zewnętrzne
- Turystyczna strona miasta Turyn (ang.)
- Strona XX Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Turynie (ang.)
- Fotografie miasta (ang.)
- Fotografie ułożone tematycznie i blog miłośników miasta (wł. • ang.)